UPADEK TO NIE PRZYPADEK

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w swojej działalności ma także za zadanie zapobieganie wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym chorobom zawodowym. Wypadek w gospodarstwie jest spowodowaną wieloma przyczynami. Są to przyczyny niezależne od człowieka i wynikające z czynników zewnętrznych jak i czynniki na które człowiek miał bezpośrednio wpływ. Edukacja i nauka w zakresie zapobiegania wypadkom musi być prowadzona od najmłodszych lat. Dlatego Kasa dużą uwagę poświęca na spotkania z uczniami szkół podstawowych, gdzie poruszane są tematy dotyczące zapobiegania wypadkom, a przeważnie wypadkom w wyniku upadku osób. Statystyki prowadzone od wielu lat przez KRUS nie pozostawiają wątpliwości w jakiej grupie wypadkowej jest najwięcej wypadków. Oczywiście są to upadki osób i stanowią ponad połowę wszystkich wypadków. Na takich spotkaniach inspektorzy ds. prewencji zwracają uwagę na zagrożenia z jakimi mogą spotkać się dzieci w gospodarstwach swoich rodziców. Dalszym etapem edukacji są spotkania z uczniami szkół rolniczych. Na terenie powiatu grójeckiego są to dwie szkoły o tym profilu (Jasieniec, Nowa Wieś). Spotkania odbywają się corocznie, a głównym tematem jest zapobieganie wypadkom w wyniku upadku osób. W ten sposób uczniowie, a po ukończeniu szkoły już rolnicy nabywają wiedzę z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Takie działania prowadzone nie tylko przez KRUS, ale inne instytucje pozwalają na ukierunkowanie młodych w odpowiednim kierunku w swoim dalszym życiu. Oczywiście głównym i podstawowym zadaniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest działalność prewencyjna prowadzona dla rolników i domowników. Realizowane jest to poprzez podejmowanie różnych działań w sferze szkoleniowej (spotkania z rolnikami we wsiach, sołtysami w gminach) i pozaszkoleniowe (konkursy, wizytacje gospodarstw, stoiska informacyjne podczas imprez masowych). Wiadomo, że do powstania wypadku dochodzi z przyczyn zależnych lub niezależnych od człowieka. Przyczyny zależne to : nieprzestrzeganie i lekceważenie przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, nadmierny wysiłek fizyczny bez przerw podczas pracy czy wykonywanie pracy przy niedyspozycji zdrowotnej (zwolnienie lekarskie). Do przyczyn niezależnych od człowieka można zaliczyć takie jak: zdarzenia losowe (huragan, grad, burza itp.) lub uszkodzenie elementów napędowych maszyny podczas pracy w wyniku zużycia materiału. Dane statystyczne odnośnie wypadków w wyniku upadku osób bezsprzecznie wskazują o ich największej liczbie. W I półroczu 2024 r na terenie działania Placówki Terenowej KRUS w Grójcu na 25 zakończonych postępowań powypadkowych, aż w 14 przypadkach były to upadki osób co stanowiło 56% wszystkich zakończonych postępowań powypadkowych. W trakcie prowadzonych postępowań prowadzona jest analiza dotycząca przyczyn wypadku. Są to sprawy złożone i często trudne do ustalenia. Jednakże na 14 spraw, w których doszło do upadku osób to : - w przypadku 9 spraw (36,0 % wszystkich wypadków z tej grupy) były to upadki z wysokości (drabin, schodów, podestów, strychów , poddaszy , drzew i itp.). Jako główne i podstawowe przyczyny tych wypadków to : brak właściwego obuwia roboczego posiadającego podeszwę z protektorem, brak zabezpieczeń przy drabinach i stojakach, brak barierek ochronnych przy schodach. - w przypadku 3 spraw (12,0 % wszystkich wypadów z tej grupy) były to upadki z ciągników, przyczep i maszyn rolniczych. Podstawowe przyczyny to : niewłaściwy sposób schodzenia z ciągnika lub maszyny rolniczej, przebywanie pomiędzy ciągnikiem a przyczepą podczas jej podczepiania, nieuprzątnięte podesty robocze ciągnika. - w przypadku jeden sprawy (4,0 % wszystkich wypadków z tej grupy) do upadku doszło na nawierzchni podwórzy, pól i ciągów komunikacyjnych. Przyczyną tych wypadków są : nierówne i śliskie nawierzchnie podwórzy, pól i ciągów komunikacyjnych lub brak porządku w miejscu pracy. - w przypadku jeden sprawy (4,0% wszystkich wypadków z tej grupy) to upadki ze środków komunikacyjnych (samochodów, motocykli i rowerów). Przyczyną tych wypadków to : śliskie nawierzchnie skrzyń ładunkowych samochodów ciężarowych i dostawczych), ręczne przenoszenie ciężarów przekraczających predyspozycje fizyczne, poruszanie się po drogach polnych z nadmierną prędkością. W tym miejscu należy pamiętać, że wypadek to nie jest z reguły przypadek. Często jest to spowodowane postępowaniem człowieka lub zaniechaniem kroków naprawczych celem poprawy bezpieczeństwa. Nie zawsze na wytłumaczenie tego stanu rzeczy jest nadmiar pracy w gospodarstwie, czy też zwykła niechęć. Działania Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prowadzone od początku swojej działalności przyniosły wymierne efekty. Świadomość rolnika na temat zagrożeń występujących w gospodarstwie uległa znacznej poprawie. Ogólna wiedza w zakresie ubezpieczenia społecznego rolników, a głównie bezpieczeństwa pracy w rolnictwie ma ogromne znaczenia dla poprawy warników pracy jak i wypoczynku. Podejmowane przez Kasę działania nie tylko szkoleniowe, a także pozaszkoleniowe (konkursy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy , stoiska informacyjne, pokazy środków ochrony osobistej, odzieży roboczej, wymiany osłon na wałkach odbioru mocy ) mają bezpośredni wpływ na warunki pracy w gospodarstwie rolnym. Ta wieloletnia edukacja przynosi wymierne korzyści w ilości zgłaszanych wypadków przy pracy rolniczej . W roku 1995 do Placówki Terenowej KRUS w Grójcu zgłoszono 246 wypadków przy pracy rolniczej. Po upływie 10 lat tj. 2005 roku tych wypadków było 126, a po upływie następnych 10 lat tj. 2015 – 87 wypadków. W roku 2017 odnotowano 81 zgłoszonych wypadków Natomiast w następnych latach to : 2018 – 77 wypadków, 2019- 76 wypadków, 2020- 66 wypadków, 2021 – 64 wypadki, 2022 – 73 wypadki, 2023- 75 wypadków. Z powyższego zestawienia widać jak zmniejszyła się liczba wypadków od roku 1995- 246 zgłoszeń wypadkowych, do roku 2023- 75 wypadków. Mimo tak wielkiego trudu w ostatnich latach podejmowanego przez pracowników prewencji na terenie całego kraju nadal będą podejmowane działania ukierunkowane na zapobieganie wypadkom w gospodarstwach rolnych, a głównie upadkom osób. Zachęcamy do udziału w spotkaniach z pracownikami. Czas poświęcony z pewnością przyda się w pracy w gospodarstwie. Wypadek może zdarzyć się zawsze i wszędzie. Dlatego wiedza nabyta w trakcie szkoleń przyda się w pracy we własnym gospodarstwie. PT KRUS Grójec